Γιατί υπάρχει σύγχυση
Αποφασίζετε ότι χρειάζεστε βοήθεια. Ανοίγετε το Google. Γράφετε "ψυχολόγος κοντά μου" ή "ψυχοθεραπεία Αθήνα". Εμφανίζονται αποτελέσματα: ψυχολόγοι, ψυχοθεραπευτές, ψυχίατροι, σύμβουλοι ψυχικής υγείας, life coaches. Μερικοί αναφέρουν δύο ή τρεις ιδιότητες ταυτόχρονα. Και αναρωτιέστε: ποιος κάνει τι, ακριβώς;
Η σύγχυση δεν είναι δική σας. Στην Ελλάδα, ο τίτλος "ψυχοθεραπευτής" δεν αποτελεί αναγνωρισμένο επάγγελμα με τον τρόπο που ο "ψυχολόγος" ή ο "ψυχίατρος" είναι. Αυτό σημαίνει ότι η διάκριση που θα έπρεπε να είναι απλή, γίνεται μπερδεμένη ακόμα και για ανθρώπους που εργάζονται στον χώρο. Ας ξεκαθαρίσουμε.
Τι είναι ο ψυχολόγος
Ο ΨυχολόγοςΕπαγγελματίας με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, εξειδικευμένος στη μελέτη της ανθρώπινης συμπεριφοράς και στην παροχή ψυχολογικής υποστήριξης. είναι πτυχιούχος τμήματος Ψυχολογίας αναγνωρισμένου πανεπιστημίου. (Συνήθως τετραετείς σπουδές στα ελληνικά πανεπιστήμια ή τριετείς στα πανεπιστήμια του εξωτερικού). Για να ασκήσει το επάγγελμα στην Ελλάδα, χρειάζεται άδεια ασκήσεως επαγγέλματος από την αρμόδια Περιφέρεια (Νόμος 991/1979). Χωρίς αυτή την άδεια, κανείς δεν μπορεί νομίμως να χρησιμοποιεί τον τίτλο "ψυχολόγος" σε οποιαδήποτε επαγγελματική ή επιστημονική δραστηριότητα.
Ο ψυχολόγος μελετά τη συμπεριφορά, τη σκέψη, τα συναισθήματα και τις γνωστικές λειτουργίες. Ανάλογα με την εξειδίκευσή του (κλινικός, εκπαιδευτικός, εργασιακός, αναπτυξιακός), μπορεί να εργαστεί σε νοσοκομεία, σχολεία, επιχειρήσεις ή ερευνητικά κέντρα. Δεν συνταγογραφεί φάρμακα.
Ένα σημείο που δημιουργεί σύγχυση: ο ψυχολόγος δεν είναι αυτοματα ψυχοθεραπευτής. Το πτυχίο ψυχολογίας δεν σημαίνει αυτομάτως εκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία . Η ψυχοθεραπεία απαιτεί μεταπτυχιακή εξειδίκευση, κλινική πρακτική και εποπτεία που συνήθως απαιτούν αρκετά χρόνια. Πολλοί ψυχολόγοι κάνουν αυτό ακριβώς το επιπλέον βήμα. Αλλά "ψυχολόγος" και "ψυχοθεραπευτής" δεν είναι ταυτόσημα.
Τι είναι ο ψυχίατρος
Ο ΨυχίατροςΙατρός εξειδικευμένος στη διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία ψυχικών διαταραχών, με δυνατότητα συνταγογράφησης φαρμακευτικής αγωγής όπου κρίνεται απαραίτητο. είναι ιατρός: έχει ολοκληρώσει εξαετείς σπουδές σε Ιατρική Σχολή και στη συνέχεια ειδικεύτηκε στην ψυχιατρική (συνήθως τέσσερα ακόμα χρόνια). Είναι ο μόνος από τους τρεις ειδικούς που μπορεί να συνταγογραφήσει φάρμακα: αντικαταθλιπτικά, αγχολυτικά, αντιψυχωτικά, σταθεροποιητές διάθεσης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ψυχίατρος δίνει "μόνο φάρμακα". Αρκετοί ψυχίατροι έχουν γνώσεις ή έχουν εκπαιδευτεί σε κάποιο είδος ψυχοθεραπείας, ώστε να μπορούν να προσφέρουν και τις δύο υπηρεσίες. Σε περιπτώσεις μέτριας ή σοβαρής ψυχικής δυσκολίας (σοβαρή κατάθλιψη, διπολική διαταραχή, ψύχωση, σοβαρές αγχώδεις διαταραχές), που η φαρμακοθεραπεία μπορεί να είναι αναγκαία ο ψυχίατρος είναι ο ειδικός που μπορεί να την αξιολογήσει και να τη συνταγογραφήσει.
Στην πράξη, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση σοβαρών ή χρόνιων ψυχικών δυσκολιών μπορεί να κριθεί απαραίτητος ένας συνδυασμός: φαρμακοθεραπείας (ψυχίατρος) και ψυχοθεραπείας (ψυχοθεραπευτής), σε συνεργασία μεταξύ τους.
Τι είναι ο ψυχοθεραπευτής
Ο ΨυχοθεραπευτήςΕιδικός ψυχικής υγείας (ψυχολόγος ή ψυχίατρος) που έχει ολοκληρώσει πολυετή εκπαίδευση σε μια συγκεκριμένη θεραπευτική μέθοδο. δεν ορίζεται από ένα πτυχίο αλλά από μια εξειδίκευση. Είναι συνήθως ψυχολόγος ή και λιγότερα συχνά ψυχίατρος που, πέρα από τις βασικές σπουδές του, ολοκλήρωσε πολυετή μεταπτυχιακή εκπαίδευση σε μια συγκεκριμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση (π.χ. γνωστική συμπεριφορική, ψυχοδυναμική, συστημική), πραγματοποίησε εκατοντάδες ώρες κλινικής πρακτικής υπό ΕποπτείαΗ θεσμοθετημένη διαδικασία κατά την οποία ο θεραπευτής συμβουλεύεται έναν έμπειρο συνάδελφο, με σκοπό τη διασφάλιση της ποιότητας και της αντικειμενικότητας της θεραπευτικής εργασίας. και συνήθως ολοκλήρωσε δική του προσωπική θεραπεία.
H διαφορά ανάμεσα σε ψυχολόγο και ψυχοθεραπευτή δεν είναι τυπική. Είναι ουσιαστική. Ο ψυχοθεραπευτής δεν κατανοεί απλώς τι συμβαίνει σε ψυχολογικό επίπεδο. Έχει εκπαιδευτεί στο να εργάζεται θεραπευτικά μέσα από τη σχέση του με τον θεραπευόμενο, να αναγνωρίζει μοτίβα, να διαχειρίζεται δύσκολα συναισθήματα στη συνεδρία και να χρησιμοποιεί τεκμηριωμένες τεχνικές με σκοπό συγκεκριμένα αποτελέσματα. Αυτή η εξειδίκευση δεν διδάσκεται στα περισσότερα πανεπιστημιακά προγράμματα σπουδών Ψυχολογίας.
Αυτός είναι ο λόγος που στο κέντρο μας χρησιμοποιούμε τον όρο "ψυχολόγοι-ψυχοθεραπευτές", ώστε να είναι εμφανής η διπλή ιδιότητα. Πτυχιούχοι ψυχολόγοι που στη συνέχεια ολοκλήρωσαν πολυετή μεταπτυχιακή εκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία.
Τι ισχύει στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα αναγνωρίζονται νομικά δύο επαγγέλματα ψυχικής υγείας: ψυχολόγος και ψυχίατρος. Ο τίτλος "ψυχοθεραπευτής" δεν αποτελεί αναγνωρισμένο επάγγελμα από το κράτος. Δεν υπάρχει κρατική πιστοποίηση, δεν υπάρχει επίσημο μητρώο, δεν υπάρχει επίσημη εξεταστική διαδικασία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ψυχοθεραπεία δεν είναι σοβαρή. Σημαίνει όμως ότι η προστασία του πολίτη εξαρτάται περισσότερο από τη δική του ενημέρωση παρά από το νομικό πλαίσιο. Στην πράξη, οποιοσδήποτε μπορεί να ασκήσει την επαγγελματική δροαστηριότητα του ψυχοθεραπευτή χωρίς να είναι ψυχολόγος ή ψυχίατρος ανεξάρτητα από τις σπουδές ή την ψυχοθεραπευτική εξειδίκευση του. Για αυτόν τον λόγο είναι σημαντική η ενημέρωση των πολιτών και η προσεκτική επιλογή του κατάλληλου επιστήμονα ψυχικής υγείας.
Ο Ν. 5172/2025 ενίσχυσε τις ποινές για αντιποίηση του επαγγέλματος του ψυχολόγου (φυλάκιση ή χρηματική ποινή). Αλλά ο τίτλος "ψυχοθεραπευτής" παραμένει ουσιαστικά αρρύθμιστος. Γι' αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ελέγχετε αν ο ειδικός που θα επιλέξετε διαθέτει, αρχικά πτυχίο ψυχολογίας (ή ιατρικής με ειδικότητα ψυχίατρου) και στη συνέχεια πολυετή μεταπτυχιακή εκπαίδευση σε ψυχοθεραπευτική προσέγγιση σπό αναγνωρισμένο φορέα.
· Άδεια ασκήσεως: χορηγείται από την Περιφέρεια
· Μεταπτυχιακή εκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία: πολυετής, σε αναγνωρισμένο πρόγραμμα
· Εποπτεία: κάθε σοβαρός ψυχοθεραπευτής λαμβάνει τακτική εποπτεία από πιο έμπειρο συνάδελφο
Αν κάποιος ειδικός ψυχικής υγείας δεν μπορεί ή δεν θέλει να σας δώσει αυτές τις πληροφορίες, αυτό θα πρέπει να σας προβληματίσει.
Πώς να επιλέξετε
Η σωστή ερώτηση δεν είναι "ψυχολόγο ή ψυχίατρο χρειάζομαι". Η σωστή ερώτηση είναι: τι ακριβώς αντιμετωπίζω και ποιος μπορεί να βοηθήσει καλύτερα;
Αν αντιμετωπίζετε δυσκολίες στη διάθεση, στις σχέσεις, στη δουλειά ή στην αυτοεκτίμηση σας, χωρίς σοβαρά σωματικά ή ψυχιατρικά συμπτώματα, ένας ψυχολόγος-ψυχοθεραπευτής είναι κατά κανόνα η πιο κατάλληλη πρώτη επιλογή. Αν υπάρχουν σοβαρά συμπτώματα (έντονη αϋπνία, σημαντική δυσκολία λειτουργίας, σκέψεις αυτοβλάβης, ψυχωτικά συμπτώματα), η αξιολόγηση από ψυχίατρο είναι απαραίτητη, συχνά σε συνδυασμό με ψυχοθεραπεία.
Πέρα από τα τυπικά προσόντα, η έρευνα δείχνει σταθερά ότι ο σημαντικότερος παράγοντας αποτελεσματικότητας είναι η Θεραπευτική ΣυμμαχίαΗ σχέση συνεργασίας και εμπιστοσύνης μεταξύ θεραπευτή και θεραπευόμενου, η οποία αποτελεί τον κεντρικό άξονα για την επίτευξη των θεραπευτικών στόχων.: η αίσθηση ότι ο θεραπευτής σας κατανοεί, σας σέβεται και μπορείτε να εργαστείτε μαζί. Αυτό δεν μπορεί να αξιολογηθεί από ένα βιογραφικά, είναι κάτι που θα πρέπει να αξιολογείσετε εσείς μέσα στη συνεδρία. Γι' αυτό συνήθως μια αρχική συνάντηση με τον θεραπευτή της επιλογή σας μπορεί να σας βοηθήσει να ξεκαθαρίσετε πολλά.
Πότε να ζητήσετε βοήθεια
Αν η αναζήτηση για τον "σωστό" ειδικό σας εμποδίζει να κάνετε το πρώτο βήμα, σκεφτείτε ότι μια πρώτη συζήτηση με οποιονδήποτε εξειδικευμένο επαγγελματία ψυχικής υγείας μπορεί να ξεκαθαρίσει τι χρειάζεστε, ποιος μπορεί να βοηθήσει και αν χρειάζεται κάτι παραπάνω.
Συζητήστε το θέμα που σας αποσχολεί με έναν εξειδικευμένο ψυχολόγο του κέντρου μας
Κανονίστε μια συνάντηση μαζί μαςΔιακριτικά. Χωρίς δέσμευση. Χωρίς υποχρεώσεις.