Προσωποκεντρική Θεραπεία

Οι τρεις βασικές συνθήκες

Ο Rogers δεν μιλούσε για "τεχνικές". Μιλούσε για συνθήκες: τρεις στάσεις που ο θεραπευτής χρειάζεται να φέρει στη σχέση ώστε να συμβεί αλλαγή. Τις θεωρούσε αναγκαίες και επαρκείς. Αν υπάρχουν, η αλλαγή συμβαίνει. Αν δεν υπάρχουν, καμία τεχνική δεν μπορεί να τις αντικαταστήσει.

ΕνσυναίσθησηΕνσυναίσθησηΗ ικανότητα να κατανοεί κανείς το εσωτερικό βίωμα ενός άλλου ανθρώπου, βλέποντας τον κόσμο μέσα από τη δική του οπτική, χωρίς να ταυτίζεται μαζί του. (Empathy). Η ικανότητα του θεραπευτή να κατανοεί τον κόσμο του θεραπευόμενου όπως τον βιώνει ο ίδιος, και να του το επικοινωνεί. Δεν πρόκειται για συμπόνια ή ταύτιση. Πρόκειται για ακριβή κατανόηση: "Βλέπω τι νιώθεις, χωρίς να χαθώ μέσα σε αυτό."

Άνευ όρων αποδοχήΆνευ Όρων ΑποδοχήΗ στάση του θεραπευτή που αποδέχεται τον θεραπευόμενο ως πρόσωπο, χωρίς κριτική και χωρίς προϋποθέσεις, ανεξάρτητα από αυτά που εκφράζει ή πράττει. (Unconditional Positive Regard). Ο θεραπευτής αποδέχεται τον θεραπευόμενο χωρίς κριτική, χωρίς αξιολόγηση, χωρίς προϋποθέσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι συμφωνεί με τα πάντα. Σημαίνει ότι δέχεται τον άνθρωπο ανεξάρτητα από αυτό που λέει ή κάνει. Για πολλούς ανθρώπους, αυτή είναι μια εμπειρία που δεν έχουν ζήσει ποτέ: η αίσθηση ότι γίνονται δεκτοί ως έχουν.

ΓνησιότηταΓνησιότητα (Congruence)Η αυθεντικότητα του θεραπευτή μέσα στη θεραπευτική σχέση: είναι παρών ως πραγματικός άνθρωπος, χωρίς να κρύβεται πίσω από επαγγελματική πρόσοψη. (Congruence). Ο θεραπευτής είναι αυθεντικός, ειλικρινής, παρών ως πραγματικός άνθρωπος. Δεν κρύβεται πίσω από έναν επαγγελματικό ρόλο. Αυτό δημιουργεί ένα μοντέλο σχέσης που πολλοί θεραπευόμενοι δεν έχουν βιώσει: μια σχέση χωρίς μάσκες.

Πότε μπορεί να χρειαστεί κάτι διαφορετικό

Η προσωποκεντρική θεραπεία δεν είναι η σωστή επιλογή για κάθε άνθρωπο ή κάθε κατάσταση. Και η ειλικρίνεια σε αυτό αποτελεί μέρος της ίδιας της φιλοσοφίας της.

Συγκεκριμένα, εστιασμένα συμπτώματα. Κρίσεις πανικούΚρίση ΠανικούΈνα σύντομο επεισόδιο έντονου φόβου που κορυφώνεται γρήγορα και συνοδεύεται από σωματικές αντιδράσεις, χωρίς την παρουσία πραγματικού εξωτερικού κινδύνου., φοβίεςΕιδική ΦοβίαΟ έντονος και παράλογος φόβος για ένα συγκεκριμένο αντικείμενο ή κατάσταση, που οδηγεί σε έντονη δυσφορία ή αποφυγή., ιδεοψυχαναγκαστικά συμπτώματαΙδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (OCD)Η παρουσία επίμονων, ανεπιθύμητων σκέψεων (ιδεοληψίες) και επαναλαμβανόμενων πράξεων (ψυχαναγκασμοί) που αποσκοπούν στη μείωση του άγχους.: καταστάσεις που χρειάζονται δομημένες, τεκμηριωμένες τεχνικές. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η CBT ή μια συνθετική προσέγγιση μπορεί να αποδώσει ταχύτερα.

Ανάγκη για ενεργή καθοδήγηση. Κάποιοι άνθρωποι, ιδιαίτερα στην αρχή, χρειάζονται πιο ενεργό θεραπευτή: κάποιον που θα δώσει εργαλεία, θα προτείνει στρατηγικές, θα θέσει σαφείς στόχους. Η μη-κατευθυντικότητα της Rogerian προσέγγισης δεν ταιριάζει σε όλους.

Σύνθετα σχεσιακά μοτίβα. Επαναλαμβανόμενα μοτίβα σε σχέσεις, δυσκολίες δέσμευσης, θέματα δεσμούΘεωρία ΔεσμούΤο πλαίσιο που εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο οι πρώιμοι δεσμοί με τους φροντιστές επηρεάζουν την ικανότητα του ατόμου για σύνδεση στην ενήλικη ζωή.. Αυτά μπορεί να χρειαστούν μια πιο αναλυτική προσέγγιση, όπως η γνωστική αναλυτική θεραπεία (CAT) ή η ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία, που εξετάζουν αυτά τα μοτίβα πιο δομημένα.

Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί κάτι: ακόμα και σε θεραπείες που χρησιμοποιούν τεχνικές, η αποτελεσματικότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη θεραπευτική σχέσηΘεραπευτική ΣυμμαχίαΗ σχέση συνεργασίας και εμπιστοσύνης μεταξύ θεραπευτή και θεραπευόμενου, η οποία αποτελεί τον κεντρικό άξονα για την επίτευξη των θεραπευτικών στόχων.. Οι συνθήκες που περιέγραψε ο Rogers δεν ανήκουν μόνο στην προσωποκεντρική θεραπεία. Αποτελούν τη βάση κάθε αποτελεσματικής θεραπευτικής σχέσης.